پوختەیەك لەسەر کۆماری چیك

کۆماری چیك کە پێشتر بە چیکۆسلۆڤاکیا ناسرابوو، کۆماری چیك وڵاتێکی ڕۆژهەڵاتی سنور داخراوی (سنوری ئاوی نیە) ئەوروپیە، سنوری سەرەکی لەگەڵ نەمسا، ئەڵمانیا، سلۆڤاکیا و پۆڵەندایە. پڕاگ پایتەختەکەی و گورەترین شار و ناوەندی هەرێمی مێژووی بۆهێمیایە، بۆ ماوەی چەندین سەدە وەکو یەکێك لە هەرە شارە کاریگەرە ئابووریەکان و کلتووریەکان وەستاوە لە ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا.ئەمڕۆ پڕاگ وەکو سەرەکیترین ئامانجی گەشتیاری ئەوروپیە، ناسراوە بۆ دیمەنە وێنەییەکان و تەلارسازی جیاواز، بە تایبەتی قەڵاکانی گۆسیك، کۆشکەکان، و کڵێساکان. شارەکە داگیرکراوە بە قەڵای پڕاگ، بینایەکی شاکاری ئاڵۆزی سەدەی ٩هەم. ناوەندی یونسکۆ بۆ کەلەپوور، قەڵاکە دەڕوانێتە سەر ڕوباری بڵتاڤا و پردە بەناوبانگەکەی چآرلز، دیمەنی هەرە ناوازەی شارەکە و دەریای ڕێگەی پیادەیی پڕتەقاڵی. ئەمڕۆ کۆماری چیك جۆری ئاباووری جیاواز بەرەوپێش دەبات. ئەندامی یەکێتی ئەوروپا، لاوازدەبێت لە بەکارهێنانی یۆرۆ و دراوی خۆی بەکاردەهێنێت – کۆرونای چیك.

کۆماری چێك ڕێکەوتننامەی شینگنی واژۆکرد لە ٢٠٠٣، بوو بە بەشێك لە ناوچەی شینگن لە ٢٠٠٧.

شایستەبوون

  • شایستەبوون بۆ ڤیزای شینگن بۆ وڵاتی کۆماری چیك هاوڵاتیانی وڵاتانی لایەنی سێهەمی خەڵکی ئەم دەوڵەتانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت، کە بەدەرکراون لە ڤیزای بێ پارە بۆ کۆماری چیك \ناوچەی شینگن، و بەم جۆرە شایستەن بۆ پێشکەشکردنی داواکاری ڤیزای شینگن بۆ کۆماری چیك:

1.     ئەفغانستان

53.   لاۆس

2.     جەزائیر

54.   لوبنان

3.     ئەنگۆلا

55.   لێسۆتهۆ

4.     ئەرمینیا

56.   لیبیا

5.     ئازربایجان

57.   لایبریا

6.     بەحرەین

58.   مەدەغەشقەر

7.     بەنگلادیش

59.   مەلاوی

8.     بێلاڕوس

60.   ماڵدیڤ

9.     بێڵیز

61.   مالی

10.   بێنین

62.   مۆڕیتانیا

11.   بهوتان

63.   مەنگۆلیا

12.   پۆلیڤیا

64.   مەغریب

13.   بۆسنا

65.   مۆزەمبیق

14.   بورکینا فاسۆ

66.   نامبیا

15.   بورما\میانمار

67.   ناوڕو

16.   بوروندی

68.   نیپاڵ

17.   کەمبۆدیا

69.   نایجەڕ

18.   کامیڕۆن

70.   نایجیریا

19.   کاپێ ڤێردێ

71.   کۆریای باکور

20.   کۆماری ئەفریقای ناوڕاست

72.   عومان

21.   چاد

73.   پاکستان

22.   چین

74.   پاپاو گینیای نوێ

23.   کۆمۆڕۆس

75.   فیلیپین

24.   کۆنگۆ

76.   قەتەڕ

25.   كوت ديفوار

77.   ڕوسیا

26.   کوبا

78.   ڕواندا

27.   کۆماری کۆنگۆی دیموکرات

79.   ساو تۆمێ و پرینسیپ

28.   جیبۆتی

80.   سعودیە

29.   کۆماری دۆمێنیکا

81.   سەنیگال

30.   ئیکوادۆر

82.   سیێرا لۆنێ

31.   میسڕ

83.   سۆماڵ

32.   گینیای ناوڕاست

84.   ئەفریقای باشور

33.   ئێریتریا

85.   سودانی باشور

34.   ئیسیوبیا

86.   سری لانکا

35.   فیجی

87.   سودان

36.   گابۆن

88.   سورینام

37.   گابیا

89.   سویسرا

38.   گانا

90.   سوريا

39.   گینیا

91.   تاجاکستان

40.   گینیا-بیساو

92.   تەنزانیا

41.   گوانا

93.   تایلەند

42.   هایتی

94.   تۆگۆ

43.   هندستان

95.   تونس

44.   ئیندۆنیزیا

96.   تورکیا

45.   ئێران

97.   تورکمانستان

46.   عێراق

98.   ئۆگەندا

47.   جامایکا

99.   ئۆزباکستان

48.   ئەردەن

100. ڤێتنام

49.   کازاخستان

101. یەمەن

50.   کینیا

102. زامبیا

51.   کوەیت

103. زیمبابۆی

52.   قڕغستان

 
  • کەسانی هاوڵاتی ئەم ناوچانە\هەرێمانە بەهەمان شێوە پێویستە داواکاری پێشکەش بکەن بۆ بەدەستهێنانی ڤیزای شینگن: کۆسۆڤۆ و دەسەڵاتی فەڵەستن.

بەڵگەنامە پێویستەکان:

  • هەندێك جۆری دیاریکراوی فۆڕمی داواکاری بەردەستە بە زمانی جۆراوجۆر. سەڕەڕای ئەمەش، ئەگەر داواکاریەکەت ماددەی نووسراو بە جگە لە زمانەکانی چیکی و ئینگلیزی لەخۆبگرێت، ئەوا پێویستی بە وەرگێڕانێکی هاوپێچی فەرمی دەبێت بۆ سەر یەکێك لەو دوو زمانە. داواکاریەکان بۆ هەموو جۆرە ڤیزا شینگنەکانی کۆماری چیك دەبێت پێداویستیە بنچینەییە سەرەتاییەکانی تێدابێت، ئەمانەی خوارەوە لەخۆبگرێت:
    • پاسپۆڕتی کارا
    • دوو وێنەی قەبارەیی پاسپۆڕت
    • فۆڕمی داواکاری
    • پەنجەمۆر (زانیاری بایۆمێتری)
    • بەڵگەی دڵنیایی تەندروستی گەشتکردن
    • تێچووی ڤیزا
    • پێوسیتەکانی پەوەندیدار بە گەشتەکەت:
      • هۆکار بۆ سەردانەکەت
      • لە کوێ دەمێنیتەوە (شوێنی حەوانەوە)
      • چۆن پارەی گەشتەکەت دابین دەکەیت (دارایی)
      • بەلگەی ئەوەی کە تۆ کۆماری چیك جێدەهێڵیت بەرلەوەی ڤیزاکات ناکارابێت\بەسەربچێت. ئەمە بەشێوەیەکی بڵاو لە شێوەی تکتی پارەدراوی فڕۆکەیە (بەڵگەی گەڕانەوە).

تێبینی: بۆ زانیاری زیاتر لەبارەی ئەوەی چی بخەیتە داواکاریەکەتەوە، لەوانە پێناسی وردی پێداویستیە داواکراوەکان، تکایە سەیری : پێداویستیە بنچینەییە سەرەتاییەکان بکە. تکایە تێبینی ئەوە بکە کە ڕەنگە پیویست بکات بەڵگەنامەی زیاتر  پێشکەش بکەیت بۆ پاڵپشتی ڤیزای شینگنی کۆماری چیك لەبارەی مەبەستە دیاریکراوەکەت بۆ گەشتکردن.

تێچووەکان

  • تێچووی ئاسایی ڤیزای شینگنی چیك بۆ کەسێکی ئاسایی ٨٠ یۆرۆیە. کەسانی دیاریکراو لە داواکاران (زۆربەی خوێندکاران، منداڵانی خوار تەمەن ٦ ساڵ) بەدەرکراون لە هەموو جۆرەکانی تێجوو ڤیزا. بۆ ئەوەی ڤیزای شینگن بۆ بەلجیکا بەدەست بهێنیت ئەوا دەبێت پارەی خزمەتگوزاری بنێریت لەگەڵ داواکاریەکەتدا – ئەمە خەرجیەکی جیاوازە لە تێچووی ڤیزا. تکایە تێبینی ئەوە بکە کە ئەم خەرجیانە ناگەڕێنرێنەوە.

چۆن داواکاری پێشکەش بکەیت: هەنگاوەکان

  • هەنگاوی ١: مەبەستەکەت دیاریبکە بۆ گەشتکردن بۆ کۆماری چیك ، کە جۆری ئەو ڤیزایە دیاریدەکات کە پێویستە تۆ داواکاری بۆ پێشکەش بکەیت.
  • هەنگاوی ٢: ژمارەی چونەژوورەوەکان دیاریبکە کە پێویستت پێیەتی بۆ کۆماری چیك\ناوچەی شینگن.
  • هەنگاوی ٣: بەڵگەنامە پێویستەکانت کۆبکەرەوە.
  • هەنگاوی ٤: کاتێك دیاری بکە بۆ دیداری ڤیزای شینگن (ئەگەر دەگونجێت)
    • بەپێی ناونیشانی ئەو کونسوڵخانە\ناوەندی ڤیزایەی کە تۆ لەڕێگەیەوە داواکاری پێشکەش دەکەیت، ئەوا ڕەنگە پێویست بکات کاتێك دیاری بکەیت بۆ پێشکەشکردنی داواکاریەکەت بەبێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت، بۆ کاتێك کە تۆ ئەمە دەکەیت دەبێت لە ماوەی کاتژمێرەکانی ئاسایی کارکردندا بێت. ڕاستەخۆ پەیوەندی بکە بە کونسوڵخانە\ناوەندی ڤیزاکەت بۆ زانینی ئەوەی کە ئایا پێویست دەکات کاتێك دیاری بکەیت بۆ پێشکەش کردنی داواکاریەکەت.
  • هەنگاوی ٥: داواکاریەکەت پڕبکەرەوە.
    • کۆپی کاغەزی فؤرمەکانی ڤیزای شینگن بەردەستن لە کونسوڵخانەی چیك. لە دۆخی جێگرەوە، تۆ دەتوانیت فۆڕمێکی ئینتەرنێتی دابەزێنیت و چاپ بکەیت، لێرە بەردەستە، بە چەندین زمان. ئەم فۆڕمە تەواوبکە لەسەر کۆمپیوتەرەکەت و دواتر چاپی بکە، یان بە دەست پڕی بکەرەوە دوای چپکردن (کە دەبێت بە پیتی گەورەی لاتینی بنووسیت). کۆپی کاغەزەکە پێشکەش بکە بە هەر کۆنسوڵخانە\ناوەندێکی ڤیزای چیك کە تۆ لەڕێگەیەوە داواکاری پێشکەش دەکەیت.
  • هەنگاوی ٦:  تێچووی داواکاریەکە بدە.
  • هەنگاوی ٧: داواکاری ڤیزای شینگن پێشکەش بکە (بەلایەنی کەمەوە ١٥ ڕۆژ بەر لە گەشتکردن، نەوەك ٦ مانگ بەرلەوە).
    • کونسوڵخانە\ناوەندی پڕۆسەکردنی ڤیزای جیاوازی چیك ڕەنگە ڕێکاری جیاواز دابینبکەن بۆ پێشکەش کردنی داواکاریەکان. لە زۆربەی دۆخەکاندا، پێویستە داواکاریەکان بە شێوەی کەسی پێشکەش بکرێن لەو کونسوڵخانە\ناوەندەی کە تۆ لەڕێگەیەوە داواکاری پێشکەش دەکەیت. کاتێك کە تۆ داواکاریەکەت پێشکەش دەکەیت، ئەوا ڕەنگە داوات لێبکرێت زانیاری بایۆمیتری پێشکەش بکەیت (پەنجەمۆر). منداڵانی بچوکتر لە ١٢ ساڵ بەدەرخراون لە وەرگرتنی پەنجەمۆر. سەڕەڕای ئەمەش، وێنەگرتنی دەموچاو داوادەکرێت بەهۆی تەمەنەکەیانەوە.

کەی داواکاری پێشکەش بکەیت

  • داواکاری پێشکەش بکە بەلایەنی کەمەوە ١٥ ڕۆژ بەر لەو ڕۆژەی کە دەتەوێت گەشت بکەیت، و نەك پێش شەش مانگ بەرلەوەی بڕۆیت.

لە کوێ داواکاری پێشکەش بکەیت

  • داواکاریەکان بۆ ڤیزا شینگنەکانی کۆماری چیك پێویستە پێشکەش بکرێن یاخود لە کونسولخانە\باڵوێزخانەی چیك یان لە ناوەندی داواکردنی ڤیزا کە پەیوەندی هەیە لەگەڵ کۆماری چیك.
  • لەو وڵاتانەی کە لە ١ ناوەندی چێك بوونی هەیە لە ناوچەکەت (وەك باڵوێزخانە لەگەڵ هەبوونی کونسوڵخانەیەك)، ئەوا دەبێت تۆ داواکاری ڤیزا پێشکەش بکەیت لەڕێگەی یەکەی هەبوو لە کونسوڵخانەی ئەو ناوچەیەی کە تۆ تییدا دەژیت.
  • بە گشتی، تۆ داواکاریەکەت بۆ ڤیزای شینگنی کۆماری چیك دادەبەزێنیت لەو وڵاتەی کە تۆ بەشێوەی یاسایی تێیدا نیشتەجێیت\یان هاوڵاتیت.
  • لەو وڵاتانەی کە کونسوڵخانەی چیك بوونی نیە، ڕەنگە بکرێت داواکاریەکان لە ڕێگەی کونسوڵخانەی دەوڵەتێکی شینگنەوە بنێرێێن کە نوێنەرایەتی بەرژەوەندیەکانی کونسوڵخانەی چیك دەکات.

کاتی پڕۆسەکردن

  • کاتی گشتی پرۆسەکردن بۆ ڤیزای شینگنی چیك بەگشتی نزیکەی ١٥ ڕۆژە، هەرچەندە ڕەنگە هەتا ٤٥ ڕۆژ بخایەنیت لە کەیسی دیاریکراودا.

ئەگەر ڤیزاکە پەسەندکرا:

  • ڤیزاکەت وەربگرە و دڵنیابە لەوەی کە زانیاریەکانی کارایە و تەواوە.
  • ئەگەر خۆت ناتوانیت ڤیزاکەت وەربگرە، ئەوا دەتوانیت کەسێکی تر بنێریت ڤیزاکە بۆ تۆ وەربگرێت. هەوڵبدە ناوی ئەو لەگەڵ داواکاریەکەت بنێریت. ئەگەر تۆ ئەمە نەکەیت، ئەو دەبێت هێزێکی پشتڕاستکراوەی پاریزەری یاسایی بەکاربهێنێت بۆ وەرگرتنی بۆ تۆ.

ئەگەر ڤیزاکەت ڕەتکرایەوە:

  • ئەگەر تۆ ڕەتکردنەوەی ڤیزای شینگنی چیك بەدەست گەیشت، ئەوا تۆ مافی تێهەڵچوونەوەت هەیە.
  • دەست بەم پڕۆسەیە بکە بە وەرگرتنی فۆرمی ئاسایی ڕەتکردنەوەی ڤیزا-دەرچوو بکە بۆ تێهەڵچوونەوە، کە پێناسەی ئەوە دەکات بۆچی داوکاریەکەت ڕەتکرایەوە، و هەنگاوە وردەکاریەکانی پڕۆسەی تێهەڵچوونەوە ڕوندەکاتەوە.
  • ئەگەر تۆ تێهەڵجوونەوە هەڵدەبژێریت، ئەوا دەبێت تۆ داواکاریەکی فەرمی تێهەڵچوونەوە پێشکەش بکەیت لەماوەی ١٥ ڕۆژ لە بەدەست گەیشتنی ڕەتکردنەوەکە. ئەم تێهەڵچوونەوەیە دەبێت:
    • بینێررێت بۆ هەمان کونسوڵخانەی چیك کە تۆ داواکاری ڤیزاکەت لێ دەستپێکردووە.
    • بینێررێت لەڕێگەی ئیمەیڵەوە یان بە شێوەی کەسی.
    • واژۆی ڕەسەنی خۆت لەخۆبگرێت (یان واژۆی بریکاری یاسایی دیاریکراوی خۆت).
    • بە نووسین ڕونیبکەرەوە کە بۆچی تۆ تێهەڵچوونەوە دەکەیت بۆ ڕەتکردنەوەکەی داواکاریەکەت. تکایە تێبینی ئەوە بکە، هۆکارەکات بۆ بۆ سکاڵای بڕیارە سەرەتاییەکە ناکرێت لەسەر بنەمای زانیاری نوێ بخەمڵێنرێت – نم. ئەو زانیاریانەی کە تۆ شکستتهێناوە لە دابینکردنیان لە داواکاریە بنچینەییەکەتدا.
      • وردبە لەبارەی تێچووی تێهەڵچونەوەی ڕەتکردنەوەی ڤیزا (٦٠ یۆرۆ).
  • تێهەڵچونەوەکەت لەبەرچاودەگیرێت لەلایەن وەزارەتی کاروباری دەرەوەی چیك، کە پێادچونەوەی بڕیارەکە دەکات لەماوەی ٦٠ ڕۆژدا. ئەنجامی ئەو بڕیارە دەدرێت لەلایەن ئەو کونسوڵخانە\ناوەندی ڤیزایەی کە لای تۆ ئاشنایە و ڕەتکردنەوە بنچینەییەکی دەرکردووە.
  • ئەگەر بەرپرسانی چیك پەسەند نەکردنەکەی تۆیان ڕاگرت، دواین سەرچاوەی تۆ بریتیە لە داواکردنی پێداچوونەوەی یاسایی بۆ پەسەند نەکردنەکەت لە دادگای ناوچەیی ناوچەکە لە کۆماری چیك کە تۆ بەشێوەیەکی بیردۆزی نیشتجێبوونت بە ڕادەگەێنیت، لە بوارێکدا کە تۆ ڤیزای شینگنت بەدەستهێنا. ئەو ناوچەیەی کە تۆ تێهەڵچوونەوەکەت پێشکەش دەکەیت دەبێت هاوتا بێت لەگەڵ ئەو ناوچەیەی کە تۆ لە بنچینەدا دەتوسیت تێیدا بژیت، وەك چۆن بەیانکراوە لە داواکاری بنچینەیی ڤیزاکەتدا.

لە کۆتاییدا، کاتێك کە تۆ ڤیزای شینگنی کۆماری چیك بەدەست دەهێنیت، تکایە تێبینی ئەمانەی خوارەوە بکە:

  • ڕەنگە ڤیزاکەیت هەڵبوەشێنرێتەوە ئەگەر تۆ کونسوڵخانە\ناوەندی داواکاری ڤیزای چیك ئاگادار نەکەیتەوە لە هەر گۆڕانکاریەك لە ئاڕاستەی گەشتەکەت کە ڕوودەدات دوای ئەوەی کە تۆ داواکاریەکەت پێشکەش دەکەیت.
  • پەسەندبوونت بۆ ڤیزای شینگن دڵنیایی نادات لە چونە ناوەوە بۆ هەریەك لە کۆماری چیك یان ناوچەی گشتی شینگن – دەکرێت جارێکی تر چونەژوورەوەت ڕەتبکرێتەوە بۆ هەردوو ناوچەکان لەکاتی گەیشتندا.
  • لە دۆخی جێگرەوە، ڕەنگە پێویست بکات بەڵگەنامەی زیاتر نیشان بدەیت لەبارەی داراییەکانت یان شوێنی مانەوە بۆ ئەوەی بچیتە ناو کۆماری چیك\ناوچەی شینگن.